Eendenkooi Maaspoort

MAASPOORTONLINE.NL EENDENKOOI MAASPOORT Ga met de muis over onderstaande thumbnails

ga naar de website van de eendenkooi

Eendenkooi Maaspoort

De eendenkooi Maaspoort is gelegen in het Burgemeester van Zwietenpark in de wijk Maaspoort van 's-Hertogenbosch. De oude benaming van deze eendenkooi is de Empelse eendenkooi, ook wel aangeduid als de eendenkooi aan de Schanssteeg. De Empelse eendenkooi moet tussen 1665 en 1739 aangelegd zijn.

Voorheen lag de kooi in de kadastrale gemeente Empel en Meerwijk, in het midden van de polder "van der Eijgen". De kooi lag in een uitgestrekt poldergebied van het vlakke Maasland.
Doordat het poldergebied regelmatig overstroomde was er sprake van een goed rendabele eendenkooi die volop in bedrijf was. Jaarlijks werden er in de trekseizoenen tussen september en februari 3 a 4000 eenden gevangen. De kooiker woonde destijds op het op een "terp" gelegen boerderijtje "de Empelse hut" gelegen aan de Ploosse wetering. Mede door cultuurtechnische maatregelen, normalisatie van de Maas, ontginning voor bouwland en het onder controle brengen van de waterhuishouding, werd het kooikersbedrijf onrendabel en verwaarloosd. De vangsten zijn gestopt in 1942.

De gemeente Empel en Meerwijk is in 1971 toegevoegd aan de gemeente 's-Hertogenbosch zodat vanaf dat jaar de kooi binnen het grondgebied van 's-Hertogenbosch ligt.

De stichting “Werkgroep Eendenkooi Maaspoort” (WEM) is sinds het jaar 2000 bezig met de restauratie van deze voormalige “Empelse Kooi” en werkt hierbij nauw samen met de afdeling BOR van de gemeente ’s Hertogenbosch, eigenaar van de kooi, maar ook met het Brabants Landschap en andere natuurwerkgroepen / organisaties.

Met restaureren bedoelen zij dat ze de kooi zoveel mogelijk in de oude staat terug willen brengen, zoals een aantal Bosschenaren het zich nog herinnert.

Het (vrijwilligers)werk bestaat uit:
• Onderhoud aan bomen en struiken, dus knotten, zagen, snoeien, hakken, planten.
• Het maken van rietschermen.
• Het bouwen van bogen voor een vangpijp.
• Het graven van een amfibieënpoel.
• Algemeen onderhoud van de kooi bv brandnetels, vlier en andere woekeraars bestrijden, pad aanleggen enzovoort.
• Ook houdt de werkgroep zich bezig met nestgelegenheid voor allerlei vogels (o.a. uilenkasten) en vleermuizen.

Als je op een van de vrijwilligersdagen wilt komen helpen: graag!
• Even opgeven op een van de contactadressen op de site van de Eendenkooi.
• Verzamelen bij de ingang van de eendenkooi aan het Burgemeester van Zwietenpad; parkeren Hazenburgstede
Op dagen dat er niet gewerkt wordt is de kooi rustgebied voor vogels en kleine dieren.

Verder worden er rondleidingen gegeven die zeer de moeite waard zijn en werken ze soms met specifieke (school)groepen

Namens de werkgroep hoopt voorzitter Rut Stokman geinteresseerden snel een keer te mogen ontmoeten in het, naar zijn zeggen, onbekendste maar tevens mooiste natuurgebiedje van 's-Hertogenbosch.

NB1:
Gezegdes afkomstig uit de kooikerswereld:
• De pijp uitgaan
• Achter de schermen werken

NB2:
De vrij zeldzame en beschermde tondelzwam (zie foto boven) werd vroeger gebruikt voor het maken van vuur. De bereiding ging als volgt:
• De zwam werd eerst geprepareerd, daartoe werd als eerste de buisjeslaag verwijderd en het overgebleven gedeelte in reepjes gesneden en gedroogd.
• Daarna werd de tondel gekookt in paardenurine en weer gedroogd. Deze behandeling maakt de tondel nog beter ontvlambaar.
• Voor het maken van een vuur werd een reepje geprepareerd tondelzwam met een scherp voorwerp geschraapt, hierdoor ontstaat een pluizig materiaal dat zeer geschikt is om tot ontbranding (gloeien) te brengen. De tondel werd droog bewaard in een tondeldoos.

NB3:
In het gebied staan met name knot-essen omdat van het jonge rechte en enigszins veerkrachtige hout (de tenen) stelen voor gereedschappen gemaakt werden. Aan de buitenrand van de kooi groeien knotwilgen waarvan de tenen gebruikt werden voor vlechtwerken. Dit alles was een mooie bijverdienste voor de eigenaar van de kooi.