Maken oud en jong het samen in de Maaspoort?

Marktonderzoek onder ouderen in de Bossche Maaspoort

Bert van Vijfeijken

Welzijnsonderneming Divers, ’s-Hertogenbosch

Margit van den Anker

Stad en streekontwikkeling, onderdeel Stad en beleving,

Het project ‘Oud & jong ► maken het samen in de Maaspoort!’ is een project van welzijnsonderneming Divers. Voor dit project is er een marktonderzoek onder ouderen in de Bossche Maaspoort uitgevoerd. Dit is gedaan door een groep vierdejaars studenten in het kader van de module ‘Stad en beleving’ van de opleiding Stad en streekontwikkeling aan de HAS te Den Bosch.

Tijdens dit project is het marktonderzoek gehouden onder de 55-plusserrs van de Maaspoort. Het doel was om te inventariseren welke interesse er vanuit deze doelgroep is om het contact met jongeren in de wijk te verbeteren. Dit is gedaan door middel van het uitreiken van enquêtes en het enquêteren in het winkelcentrum van de wijk.

Gedurende dit project zijn wij begeleid door Margit van den Anker, docent aan HAS Den Bosch. Hiervoor willen wij haar hartelijk danken. Maar uiteraard gaat onze dank ook uit naar de begeleiders Anja Klimmer en Willeke van der Doelen van welzijnorganisatie Divers voor hun regelmatige en waardevolle feedback en hulp.

Welzijnsonderneming Divers wil komend jaar in de wijk Maaspoort te ’s-Hertogenbosch een project starten om jongeren en ouderen meer naar elkaar toe te brengen. Dit project heet: ‘Oud & jong ► maken het samen in de Maaspoort!’. Divers hoopt met medewerking van inwoners van de Maaspoort en de actieve deelname van een aantal vrijwilligers dit project te realiseren.

De Maaspoort in Den Bosch is een wijk in het noordwesten van de stad. Het is een relatief grote wijk met bijna 18.000 inwoners, verdeeld over bijna 7.000 huishoudens. Uit onderzoeken van Divers en de gemeente Den Bosch blijkt dat de sociale cohesie in de wijk laag is. Twee groepen die hierdoor ver van elkaar afstaan zijn de ouderen en de jongeren in de wijk.

Ouderen zijn over het algemeen minder mobiel dus moet er iets in de buurt zijn om te doen, een sociëteit, supermarkt, enzovoort. Door gebrek aan activiteiten en ontmoetingsplaatsen voor jongeren ontmoet deze groep elkaar op straat. De bewoners en de jongeren kennen elkaar veelal niet en jongeren trekken zich soms weinig aan van andere mensen. Soms komen ze intimiderend over bij de buurtbewoners.

Om deze twee groepen meer bij de wijk te betrekken is een project bedacht. Het idee van het project ‘Oud & jong ► maken het samen in de Maaspoort!’ is om jongeren en ouderen samen activiteiten te laten ondernemen. Divers streeft er naar om op deze manier de sociale cohesie in de wijk te vergroten.

Divers is erg benieuwd naar het draagvlak voor dit project onder deze doelgroepen. Ook zijn ze benieuwd of er mensen bereid zijn vrijwilliger te worden voor dit project. Daarom hebben zij een zevental studenten van de opleiding Stad en streekontwikkeling van HAS Den Bosch gevraagd hier een marktonderzoek naar te doen. Dit onderzoek is gericht op de 55-plussers in de wijk, omdat een onderzoek voor beide doelgroepen te groot van omvang is.

Om dit onderzoek uit te voeren is er voor gekozen om enquêtes uit te delen bij ontmoetingsplaatsen voor ouderen en te gaan enquêteren in de Lokerenpassage. Hieruit zijn 109 respondenten voortgekomen.

De man/vrouw verdeling onder de respondenten is:

Hiervan is 60% ouder dan 65 jaar.

De omgang tussen ouderen en jongeren wordt door het grootste deel van de respondenten als redelijk tot goed ervaren. Het meeste contact vind plaats met jongeren uit de straat of in de wijk. Daar tegenover staat dat bijna geen ouderen contact hebben met jongeren via een verenging.

Daarnaast komt naar voren dat 68,2% behoefte heeft aan meer contact met jongeren in de wijk. Volgens de respondenten kan dit het best tijdens computercursussen en het maken van muziek. Ook is sport en spel een aantal maal genoemd als alternatief.

Op de vraag of ouderen samen met jongeren activiteiten wilden gaan doen werd een stuk negatiever gereageerd. Ongeveer 56% heeft hier geen behoefte aan, de meest genoemde reden hiervoor is het gebrek aan tijd door andere verplichtingen en de te hoge leeftijd.

Op de vraag of mensen vrijwilliger wilde worden voor het project van Divers antwoordde 12% positief, dit is 1/3 van de respondenten die behoefte hadden meer in contact te komen met jongeren.

Verdieping

Ouderen die weinig in contact zijn met jongeren ervaren het contact tussen jong en oud als slecht. Maar het blijkt ook dat zij wel de behoefte hebben meer in contact te komen met jongeren. Vooral de ondervraagde mannen ervaren het contact als zeer slecht.

De 55-plussers vinden dat het contact met jongeren meer gestimuleerd moet worden, maar dit contact kan niet eenzijdig opgezet worden. Om het project een kans van slagen te geven moet er vanuit twee kanten animo voor zijn en dienen er vrijwilligers op te staan die graag de handen uit de mouwen steken om deze twee groepen nader tot elkaar te brengen.

Het project dat centraal staat in dit rapport werd uitgevoerd in de Bossche wijk Maaspoort. Van de wijk is begin 2007 door de gemeente een wijkschets gemaakt welke een schat aan statistische informatie biedt. Welzijnsonderneming Divers heeft deze wijkschets geanalyseerd en kwam onder andere tot de conclusie dat er weinig sociale cohesie is in de wijk. Voor met name twee bewonersgroepen kan deze situatie nadelige gevolgen hebben.

Ouderen zijn vaak minder mobiel en zoeken dus naar voorzieningen (sociëteit, supermarkt, parochie enz.)in hun directe woonomgeving.

Een deel van de jongeren zoekt elkaar op en hangt soms in grote groepen, rond op straat. Aangezien ze de mensen in de straat niet kennen en andersom, kunnen de jongeren soms intimiderend over komen bij de buurtbewoners.

Het idee van het project ‘Oud & jong ► maken het samen in de Maaspoort!’ is om jongeren en ouderen samen activiteiten te laten ondernemen. Het doel hiervan is: talenten inzetten, samenwerken, elkaar leren kennen, meer begrip voor elkaar kweken en meer waardering voor elkaar krijgen. Met behulp van het project wordt nagestreefd om onder andere 20 vrijwilligers uit de wijk te werven, welke het project uitvoeren. Tevens nemen 900 bewoners van de Maaspoort kennis van de resultaten van de activiteiten die de deelnemende ouderen en jongeren ontplooien. Het belangrijkste doel in het kader van dit rapport is het vinden van een deelnemersgroep bestaande uit een totaal van 80 bewoners van de Maaspoort, waaronder 40 jongeren tussen 12 en 18 jaar en 40 ouderen vanaf 55 jaar.

De specifieke doelgroep waarop het onderzoek in dit rapport zich richt betreft de inwoners van de wijk Maaspoort in Den Bosch van 55 jaar en ouder.

De onderzoeksvraag van het project luidt hierdoor als volgt:

Het belangrijkste uit dit hoofdstuk is dat de Maaspoort niet bruist van saamhorigheid en betrokkenheid. Uit het rapport van welzijnsonderneming Divers blijkt ook al dat bewoners erg

Op basis van de onderzoeksresultaten worden de belangrijkste conclusies getrokken. De onderzoeksvraag wordt hierbij (voor alle volledigheid) in twee delen gesplitst, namelijk; ‘Wat is het animo onder 55-plussers uit de wijk Maaspoort om deel te nemen aan het project: ‘Oud & jong ► maken het samen in de Maaspoort!’ en ‘Wie zijn concreet bereid om bij aanvang van het project deel te nemen en onder welke voorwaarden? Betreffende het animo onder ouderen om deel te nemen aan het project en zodoende meer met jongeren in contact te komen kunnen de volgende conclusies worden getrokken:

Het antwoord op de vraag wie concreet bereid zijn om bij aanvang van het project deel te nemen en onder welke voorwaarden is:

Aan de hand van de getrokken conclusies kunnen de volgende aanbevelingen worden gegeven: